امام فخر : مردم در معنى شب اختلاف كرده‌اند : بعضى مقايسه كرده‌اند آخر روز را با اوّل آن و گفته‌اند همانطور كه اول روز بنمايان شدن علامت و روشنى خورشيد است اوّل شب هم برفتن نشانه و روشنى خورشيد است و باز اختلاف كرده‌اند : بعضى گفته‌اند نابودى قرمزى از طرف مشرق نشانه‌ى غروب خورشيد و شب است عدّه‌اى گفته اند : تا به خوبى تاريك نشود و ستاره نمايان نشود هنوز روز است . مجمع : شب غروب خورشيد است و نشانه‌ى آن براى اينكه به خوبى آشكار شود و ترديد باقى نماند آن است كه قرمزى كه طرف مشرق نمودار مىشود تمام شود و سياهى از همان طرف نمودار شود . * ( وَأَنْتُمْ عاكِفُونَ ) * - 186 كشف الأسرار نوشته : و يك سال چنان افتاد كه اعتكاف « 1 » وى در ماه رمضان فائت شد و در شوال معتكف نشست و سبب آن بود كه به مسجد آمد و خيمه زد اعتكاف را ، زنى از زنان وى دستورى خواست باعتكاف او را دستورى داد پس ديگر زنان آمدند و به مسجد خيمه زدند عايشه و حفصه و ديگران مصطفى نگاه كرد و خيمه‌ها ديد زده خشم گرفت گفت : به اين مى پارسائى خواهيد ؟ من امسال معتكف نمىنشينم و بيرون آمد از اعتكاف خويش پس در ماه شوال آن ده روز قضا كرد . روح البيان : تصوّف يعنى دورى از هر چيز كه اندك گمان بحرمتش باشد و نگاهدارى زبان از سخن بيهوده : و خلوت و اربعين و در چله نشستن كه از آداب صوفيان است نيست جز همين . و روش ما روش پيغمبر و ياران او است . آن حضرت اربعين و چله معيّن نفرمود و فقط اعتكاف كرد در ده روز آخر رمضان . بلى موسى عليه السلام چنين كارى كرد زيرا در قرآن است :

--> ( 1 ) اعتكاف عملى است شبيه رهبانيّت مسيحيها كه شايد سالهاى دراز قبل از ظهور مسيح انسان ديندار آن را انجام مىداده است و پيغمبر ص در چند روز آخر ماه رمضان انجام مىداد .